Tổng quan về NHTW

Đăng lúc: Thứ năm - 02/04/2020 19:35
Nội dung, câu hỏi dạy - học online môn tài chính tiền tệ
Chương 7 - Ngân hàng trung ương
Tiết ¼ - Tổng quan về NHTW

Sau khi học xong, người học sẽ nắm được:

- Khái niệm NHTW
- Sự khác nhau giữa NHTM và NHTW
- Quá trình hình thành NHTW từ NHTM sang ngân hàng phát hành và tới NHTW
- Mối quan hệ giữa NHTW và chính phủ, ưu nhược điểm và căn cứ lựa chọn mô hình tổ chức hoạt động NHTW.

1 - Dẫn dắt vào vấn đề

Các bạn lớp mình đã bao giờ bị đau đầu chưa? Đó là lúc mà máu lên não chậm do tim không đẩy đủ lượng máu lên.
Như chúng ta đã học trong bài học trước NHTM giúp tạo ra dòng vốn luân chuyển trong nền kinh tế. Nếu ví với con người thì NHTM giống như những luồng máu đi nuôi cơ thể. Vậy thì lúc đó NHTW sẽ là trái tim của nền kinh tế, có nhiệm vụ co bóp để máu đi khắp cơ thể. Một nền kinh tế vận hành tốt thì NHTW phải làm tốt chức năng của mình. Nếu NHTW hoạt động có những trục trặc thì nền kinh tế đó sẽ có những cú đột quỵ nhất định.

2 - Đưa ra khái niệm và nhấn mạnh từng ý, và so sánh với NHTM

Theo Wikipedia và các nguồn khác: NHTWcơ quan quản lý nhà nước về tiền tệ quốc gia, chịu trách nhiệm thực thi chính sách tiền tệ với mục đích là ổn định giá trị đồng tiền.

Trong khi NHTM: Là 1 tổ chức kinh doanh tiền tệ, hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán

Câu hỏi 1: NHTM VÀ NHTW có gì khác nhau về hình thức tổ chức và mục tiêu hoạt động? 


  NHTM NHTW
Hình thức
tổ chức
+ 1 DN + 1 DN
+ Cơ quan quản lý nhà nước
Chức năng + Trung gian tín dụng
+ Trung gian thanh toán
+ Tạo tiền
+ Phát hành tiền và điều tiết lưu thông tiền tệ
+ Ngân hàng của các ngân hàng
+ Ngân hàng của nhà nước
Mục tiêu
hoạt động
+ Lợi nhuận + Ổn định giá trị đồng tiền

3 - Quá trình hình thành NHTW

3.1. Cơ sở kinh tế:

Từ thế kỷ thứ 15 đến thế kỷ thứ 19: NHTM hoạt động đa năng. Khi đó NHTM thực hiện các hoạt động chính là nhận tiền gửi, cho vay, thanh toán qua ngân hàng, phát hành tiền,…

Câu hỏi 2: Nhiều NHTM cùng thực hiện phát hành tiền sẽ dẫn tới điều gì? Liệu người dân và các tổ chức sẽ có lợi hơn giống như là nhiều doanh nghiệp cùng cung ứng 1 loại hàng hóa?

+ Dẫn dắt ví dụ về hậu cung với hoàng hậu, phi tần và nhiều cung nữ => ai có sức mạnh hơn người đó giành phần thắng
+ Dẫn dắt ví dụ về chế độ song bản vị gồm vàng, bạc => do vàng bạc có quyền lực tiền tệ như nhau nên đồng nào rẻ hơn được phép lưu thông, đồng đắt hơn bị biến khỏi lưu thông.
+ Dẫn dắt ví dụ về vấn đề đô la hóa khi tiền VND và USD cùng tham gia vào lưu thông => mất ổn định lưu thông đồng VND

=> Bất ổn trong lưu thông tiền tệ => Kinh tế vĩ mô bất ổn định => nền kinh tế đi xuống

=> Nhà nước đưa ra quy định để phân tách hệ thống ngân hàng ra thành 2 loại là: Ngân hàng phát hành (dành cho 1 ngân hàng có uy tín, tiềm lực tài chính mạnh nhất) và ngân hàng trung gian (những ngân hàng còn lại). Ngân hàng phát hành sẽ thực hiện nhiệm vụ phát hành tiền. Ngân hàng trung gian sẽ thực hiện hoạt động kinh doanh tiền tệ.

3.2. Cơ sở pháp lý:

Câu hỏi 3: Sự hình thành Ngân hàng phát hành đã là cơ sở để đảm bảo ổn định lưu thông tiền tệ trong nền kinh tế?

+ Ngân hàng phát hành vẫn là thuộc sở hữu tư nhân => Mục tiêu vẫn là lợi nhuận => Nhà nước không thể kiểm soát được hoạt động.
Đưa ra ví dụ về doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng không đạt chuẩn, không đảm bảo an toàn do mục tiêu lợi nhuận

Câu hỏi 4: Để ổn định lưu thông tiền tệ thì nhà nước phải làm gì?

=> Nhà nước cần dựa vào quyền lực nhà nước quốc hữu hóa ngân hàng phát hành hoặc thành lập mới ngân hàng trung ương
=> Kết luận: NHTW được hình thành từ NHTM => NHPH => NHTW

Câu hỏi 5: Ngân hàng phát hành và NHTW có gì khác nhau?

 
  NH PHÁT HÀNH NHTW
Mục tiêu hoạt động + Lợi nhuận + Ổn định giá trị đồng tiền
Hình thức tổ chức + 1 DN + 1 DN
+ Cơ quan quản lý nhà nước
Bổ nhiệm ban LĐ + Theo tỷ lệ cổ phần + Nhà nước bổ nhiệm
 
4. Mối quan hệ giữa NHTW và chính phủ

4.1. NHTW độc lập với chính phủ

Theo mô hình này, NHTW và chính phủ cùng chịu trách nhiệm trước toàn dân về tất cả mọi hoạt động của mình mà cơ quan đại diện cho nhân dân là Quốc hội. Các hoạt động của NHTW được đặt dưới sự kiểm soát trực tiếp của quốc hội. NHTW phải báo cáo chi tiết các hoạt động của mình với Quốc hội. Chính phủ và NHTW chỉ có quan hệ hợp tác chứ không chi phối lẫn nhau.

Câu hỏi 6: Căn cứ nào mà nhiều nước lại sử dụng mô hình NHTW độc lập với chính phủ?

Câu hỏi 7: NHTW độc lập với chính phủ sẽ có những hạn chế nào?

Liệu một ngân hàng trung ương (NHTW) độc lập có giúp duy trì mức lạm phát thấp và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế cao hơn hay không?

4.2. NHTW phụ thuộc chính phủ

Theo mô hình này, NHTW là cơ quan của chính phủ, chịu sự điều hành trực tiếp của chính phủ. Hầu như các quyết định về việc hoạch định và thực thi chính sách tiền tệ, về việc quản lý và điều tiết lượng tiền cung ứng cho nền kinh tế, kể cả việc quyết định bổ nhiệm hay miễn nhiệm lãnh đạo của NHTW cũng được đặt dưới sự kiểm soát và chuẩn y của chính phủ.

Câu hỏi 8: Căn cứ nào mà nhiều nước lại sử dụng mô hình NHTW trực thuộc chính phủ?

Câu hỏi 9: NHTW trực thuộc chính phủ sẽ có những hạn chế nào?

Liệu một ngân hàng trung ương (NHTW) trực thuộc chính phủ làm cho lạm phát cao và bất ổn kinh tế hay không?

Câu hỏi 10: Mô hình nào là tốt nhất? Việt Nam nên chọn mô hình nào để vận hành?

Không có mô hình NHTW nào là lý tưởng cho mọi quốc gia. Sự lựa chọn này không hoàn toàn nằm trong ý muốn chủ quan mà còn phụ thuộc vào hoàn cảnh lịch sử, điều kiện kinh tế- xã hội và thể chế chính trị của từng nước.
 
Câu hỏi trắc nghiệm cuối bài

Câu 1. NHTM và NHTW đều là tổ chức kinh doanh tiền tệ?
A. Đúng
B. Sai
Câu 2. Ngân hàng nào dưới đây hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận
A. NHTW
B. NHTM
C. A và B đều đúng
D. A và B đều sai
Câu 3. Dựa vào cơ sở kinh tế, hệ thống ngân hàng được chia thành?
A. Ngân hàng trung gian
B. Ngân hàng phát hành
C. A và B đều đúng
D. A và B đều sai
Câu 4. Ngân hàng trung gian là ngân hàng được phép?
A. Kinh doanh tiền tệ
B. Phát hành tiền
C. Điều tiết lưu thông tiền tệ
D. A và B đúng
Câu 5. Ngân hàng phát hành là ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước?
A. Đúng
B. Sai
Câu 6. Việc chuyển từ ngân hàng phát hành sang NHTW được thực hiện bằng cách?
A. Quốc hữu hóa ngân hàng phát hành
B. Thành lập mới NHTW
C. Cả A và B đều đúng
D. A và B đều sai
Câu 7. Ngân hàng nào vừa là một cơ quan quản lý của nhà nước và vừa mang tính chất 1 doanh nghiệp?
A. NHTM
B. Ngân hàng phát hành
C. NHTW
D. Cả 3 đáp án trên đều đúng
Câu 8. Ngân hàng giữ vai trò như NHTW ở Việt Nam hiện nay có tên gọi là:
A. FED
B. Ngân hàng Quốc gia Việt Nam
C. Ngân hàng nhà nước Việt Nam
D. NHTW Việt Nam
Câu 9. Ban lãnh đạo ngân hàng nào do nhà nước bổ nhiệm?
A. NHTM
B. NHTW
C. Ngân hàng phát hành
D. Cả 3 đáp án trên đều đúng
Câu 10. Mục tiêu của NHTW là
A. Ổn định giá trị đồng tiền
B. Tăng trưởng kinh tế
C. Tạo việc làm
D. Tất cả các đáp án trên đều đúng
Câu 11. Ngân hàng nào độc lập với chính phủ?
A. NHNN Việt Nam
B. NHTW Hàn Quốc
C. FED
D. Cả 3 đáp án đều đúng
Câu 12. Cơ quan nào có quyền bổ nhiệm thống đốc NHNN Việt Nam?
A. Quốc hội
B. Chính phủ
C. Dâu bầu
D. A và B

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 
© Copyright 2015 Ma Ha Nguyen All right reserved.
Trang web dành cho người mưu cầu và mong muốn chia sẻ tri thức 
Nếu các bạn muốn trao đổi và chia sẻ các giá trị tốt đẹp, hãy truy cập vào:
Facebook: https://www.facebook.com/groups/htnc.vn
Fanpage: https://www.facebook.com/htnc.vn/

Giới thiệu về Trường Đại học Công nghiệp Việt Hung

Trường Đại học Công nghiệp Việt - Hung (tên tiếng Anh: Viet - Hung Industrial University, viết tắt VIU) là trường công lập trực thuộc Bộ Công Thương, chịu sự quản lý của Bộ Giáo dục và đào tạo có truyền thống đào tạo. Trường nhận được sự quan tâm đặc biệt của cả nhà...

Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm gì về Trường ĐHCN Việt Hung?

Tìm hiểu thông tin đào tạo tại trường

Muốn được tham gia giảng dạy tại Trường

Muốn được học tập, nghiên cứu tại Trường

Muốn tuyển dụng sinh viên của Nhà trường

Tất cả các ý kiến trên

Liên kết

Thời tiết