3 thói quen đơn giản để cải thiện tư duy phản biện của bạn

Đăng lúc: Thứ sáu - 18/08/2023 10:06
Quá nhiều nhà lãnh đạo doanh nghiệp chỉ đơn giản là không lý luận thông qua các vấn đề cấp bách và điều đó đang làm tổn hại đến tổ chức của họ. Tin tốt là tư duy phản biện là một hành vi học được. Có ba điều đơn giản bạn có thể làm để rèn luyện bản thân trở thành một người có tư duy phản biện hiệu quả hơn: đặt câu hỏi về các giả định, lập luận thông qua logic và đa dạng hóa suy nghĩ cũng như quan điểm của bạn. Chúng nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng việc trau dồi một cách có chủ ý ba thói quen tư duy chính này sẽ giúp bạn trở nên giỏi hơn trong việc lập luận rõ ràng và vững chắc.
 
Vài năm trước, một giám đốc điều hành đảm bảo với tôi rằng công ty của anh ta dẫn đầu thị trường. Ông nói thêm: “Khách hàng sẽ không rời bỏ đối thủ cạnh tranh. “Việc họ chuyển đổi sẽ tốn quá nhiều chi phí.” Trong vòng vài tuần, gã khổng lồ sản xuất Procter & Gamble quyết định không gia hạn hợp đồng với công ty. Giám đốc điều hành đã bị sốc - nhưng anh ấy không nên như vậy.
 
Trong hơn 20 năm, tôi đã giúp đỡ các tổ chức đang gặp khó khăn. Đôi khi họ tiếp cận vì họ đã bị quản lý sai. Đôi khi họ đã không đứng trước sự thay đổi của công nghệ. Trong một số trường hợp, các thành viên của nhóm cấp cao chỉ đơn giản là cẩu thả. Nhưng theo kinh nghiệm của tôi, những vấn đề về tổ chức này có chung một nguyên nhân: Thiếu tư duy phản biện.
 
Quá nhiều nhà lãnh đạo doanh nghiệp chỉ đơn giản là không lý luận thông qua các vấn đề cấp bách, dành thời gian để đánh giá một chủ đề từ mọi phía. Các nhà lãnh đạo thường đi ngay đến kết luận đầu tiên, bất kể bằng chứng là gì. Tệ hơn nữa, các nhà lãnh đạo C-suite sẽ chỉ chọn bằng chứng ủng hộ niềm tin trước đây của họ. Việc thiếu siêu nhận thức - hoặc suy nghĩ về suy nghĩ - cũng là một động lực chính khiến mọi người trở nên quá tự tin.
 
Tin tốt là tư duy phản biện là một kỹ năng có thể học được. Để giúp mọi người làm tốt hơn, gần đây tôi đã thành lập Tổ chức Khởi động lại phi lợi nhuận. Dựa trên kinh nghiệm cá nhân của tôi cũng như một số công việc của các nhà nghiên cứu của chúng tôi, tôi đã tổng hợp được ba điều đơn giản mà bạn có thể làm để cải thiện kỹ năng tư duy phản biện của mình:
 
  • Tự nghi vấn lại giả định đặt ra
  • Lý luận thông qua logic
  • Đa dạng hóa suy nghĩ cũng như quan điểm
 
Bây giờ, bạn có thể nghĩ, "Tôi đã làm điều đó rồi". Và bạn có thể làm như vậy, nhưng không phải là cố ý và kỹ lưỡng như bạn có thể. Trau dồi ba thói quen tâm trí chính này sẽ giúp bạn trở nên giỏi hơn ở một kỹ năng ngày càng được mong muốn trong thị trường việc làm.
 
Tự nghi vấn lại giả định đặt ra
 
Khi làm việc để xoay chuyển tình thế của một tổ chức, tôi thường bắt đầu bằng cách đặt câu hỏi về các giả định của công ty. Tôi đã từng ghé thăm hàng chục cửa hàng của một chuỗi bán lẻ, đóng giả là một người mua hàng. Tôi nhanh chóng phát hiện ra rằng công ty đã cho rằng khách hàng của họ có thu nhập khả dụng cao hơn nhiều so với thực tế. Niềm tin sai lầm này đã khiến công ty định giá quá cao quần áo của mình. Họ có thể kiếm thêm hàng triệu đô la mỗi năm nếu họ bán áo sơ mi và quần với giá thấp hơn.
 
Tất nhiên, thật khó để đặt câu hỏi về mọi thứ. Hãy tưởng tượng bạn trải qua một ngày tự hỏi: Bầu trời có thực sự xanh không? Điều gì sẽ xảy ra nếu người bên cạnh tôi không phải là đồng nghiệp của tôi mà là chị em sinh đôi của cô ấy? Làm thế nào để tôi thực sự biết rằng nền kinh tế sẽ không bùng nổ vào ngày mai?
 
Sau đó, bước đầu tiên trong việc đặt câu hỏi về các giả định là tìm ra khi nào nên đặt câu hỏi về các giả định. Hóa ra, cách tiếp cận đặt câu hỏi đặc biệt hữu ích khi rủi ro cao.
 
Vì vậy, nếu bạn đang thảo luận về chiến lược dài hạn của công ty dựa trên những năm nỗ lực và chi phí, hãy chắc chắn đặt những câu hỏi cơ bản về niềm tin của bạn: Làm thế nào để bạn biết rằng công việc kinh doanh sẽ tăng trưởng? Nghiên cứu nói gì về kỳ vọng của bạn về tương lai của thị trường? Bạn đã dành thời gian để bước vào đôi giày tượng trưng của khách hàng với tư cách là “người mua sắm bí mật” chưa?
 
Một cách khác để đặt câu hỏi về các giả định của bạn là xem xét các lựa chọn thay thế. Bạn có thể hỏi: Nếu khách hàng của chúng tôi thay đổi thì sao? Nếu các nhà cung cấp của chúng tôi ngừng kinh doanh thì sao? Những loại câu hỏi này giúp bạn có được những quan điểm mới và quan trọng giúp trau dồi tư duy của bạn.
 
Lý luận thông qua logic
 
Nhiều năm trước, tôi nhận nhiệm vụ xoay chuyển bộ phận của một công ty nội y lớn. Sự tăng trưởng của một trong những dòng sản phẩm chính của nó đã giảm trong nhiều năm. Không ai có thể tìm ra lý do tại sao.
 
Hóa ra công ty đã phạm sai lầm khi lý luận là khái quát hóa quá mức, đưa ra kết luận bao quát dựa trên bằng chứng hạn chế hoặc không đầy đủ. Cụ thể, công ty tin rằng tất cả các khách hàng quốc tế của họ đều có sở thích giống nhau về nội y. Vì vậy, nó đã vận chuyển các kiểu áo lót giống nhau đến mọi cửa hàng trên khắp châu Âu.
 
Khi nhóm của tôi bắt đầu nói chuyện với nhân viên và người tiêu dùng, chúng tôi nhận ra rằng khách hàng ở các quốc gia khác nhau cho biết thị hiếu và sở thích rất khác nhau. Ví dụ, phụ nữ Anh có xu hướng mua áo lót ren có màu sắc tươi sáng. Phụ nữ Ý ưa thích áo ngực màu be, không có ren. Và những người ở Hoa Kỳ dẫn đầu thế giới về mua áo ngực thể thao.
 
Đối với công ty đồ lót này, cải thiện lý luận của họ đã giúp công ty cải thiện đáng kể lợi nhuận. Tin tốt là việc thực hành logic chính thức đã có từ thời Aristotle ít nhất 2000 năm trước. Trải qua hai thiên niên kỷ đó, logic đã chứng minh giá trị của nó bằng cách đưa ra những kết luận đúng đắn.
 
Vì vậy, tại tổ chức của bạn, hãy chú ý đến “chuỗi” logic được xây dựng bởi một đối số cụ thể. Hãy tự hỏi: Lập luận có được hỗ trợ ở mọi điểm bằng bằng chứng không? Tất cả các bằng chứng có dựa vào nhau để đưa ra một kết luận hợp lý không?
 
Nhận thức được những sai lầm phổ biến cũng có thể cho phép bạn suy nghĩ logic hơn. Ví dụ, mọi người thường tham gia vào cái được gọi là suy nghĩ “post hoc”. Trong ngụy biện này, mọi người tin rằng “bởi vì sự kiện Y xảy ra sau sự kiện X, nên sự kiện Y phải do sự kiện X gây ra.”
 
Vì vậy, chẳng hạn, một người quản lý có thể tin rằng các đại lý bán hàng của họ đạt được nhiều doanh số hơn vào mùa xuân vì họ bị kích thích bởi các bài phát biểu tạo động lực được đưa ra tại hội nghị bán hàng hàng năm vào tháng Hai - nhưng cho đến khi giả định đó được kiểm tra, thì không có cách nào người quản lý có thể biết nếu niềm tin của họ là chính xác.
 
Đa dạng hóa suy nghĩ cũng như quan điểm

 
Trong nhiều năm, tôi là đối tác nữ duy nhất trong nhóm chuyển đổi của McKinsey. Và ngày nay, trong khi tôi phục vụ trong hơn nửa tá hội đồng quản trị của công ty, tôi thường là người châu Á duy nhất và là phụ nữ duy nhất trong phòng trong các cuộc họp.
 
Nhờ xuất thân và kinh nghiệm sống, tôi có xu hướng nhìn mọi thứ khác với những người xung quanh. Điều này thường phát huy lợi thế của tôi. Nhưng tôi cũng không tránh khỏi tư duy nhóm. Khi ở gần những người giống tôi vì bất kỳ lý do gì - tuổi tác, chính trị, tôn giáo - tôi cố gắng thu hút những quan điểm khác nhau. Nó làm cho tôi một người suy nghĩ tốt hơn.
 
Việc mọi người tự nhóm lại với những người có suy nghĩ hoặc hành động giống họ là điều tự nhiên. Điều này đặc biệt dễ xảy ra trên mạng, nơi rất dễ tìm thấy một phân khúc văn hóa cụ thể. Các thuật toán truyền thông xã hội có thể thu hẹp quan điểm của chúng ta hơn nữa, chỉ cung cấp những tin tức phù hợp với niềm tin cá nhân của chúng ta.
 
Đây là một vấn đề. Nếu mọi người trong giới xã hội của chúng ta cũng nghĩ như chúng ta, chúng ta sẽ trở nên cứng nhắc hơn trong suy nghĩ và ít có khả năng thay đổi niềm tin của mình trên cơ sở thông tin mới. Trên thực tế, càng nhiều người lắng nghe những người chia sẻ quan điểm của họ, nghiên cứu cho thấy quan điểm của họ càng trở nên phân cực.
 
Điều quan trọng là phải thoát ra khỏi bong bóng cá nhân của bạn. Bạn có thể bắt đầu nhỏ. Nếu bạn làm việc trong lĩnh vực kế toán, hãy kết bạn với những người làm trong lĩnh vực tiếp thị. Nếu bạn luôn đi ăn trưa với các nhân viên cấp cao, hãy đi xem một trận bóng với các đồng nghiệp cấp dưới của bạn. Rèn luyện bản thân theo cách này sẽ giúp bạn thoát khỏi lối suy nghĩ thông thường và có được những hiểu biết phong phú hơn.
 
Khi hoạt động nhóm, hãy cho mọi người cơ hội đưa ra ý kiến của họ một cách độc lập mà không bị ảnh hưởng bởi nhóm. Ví dụ, khi tôi xin lời khuyên, tôi thường giữ lại sở thích của riêng mình và yêu cầu các thành viên trong nhóm gửi email cho tôi ý kiến của họ trong các ghi chú riêng. Chiến thuật này giúp ngăn mọi người tham gia vào tư duy nhóm.
 
Mặc dù những chiến thuật đơn giản này nghe có vẻ dễ dàng hoặc thậm chí là hiển nhiên, nhưng chúng hiếm khi được áp dụng trên thực tế, đặc biệt là trong thế giới kinh doanh và quá nhiều tổ chức không dành thời gian để tham gia vào các hình thức lập luận chặt chẽ. Nhưng công việc quan trọng của tư duy phản biện đã được đền đáp. Mặc dù may mắn đóng một vai trò — đôi khi nhỏ, đôi khi lớn — trong thành công của công ty, nhưng những chiến thắng kinh doanh quan trọng nhất đạt được nhờ suy nghĩ thông minh.

Tác giả bài viết: Helen Lee Bouygues
Nguồn tin: Harvard Business Review Home
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 
© Copyright 2015 Ma Ha Nguyen All right reserved.
Website dành cho người mưu cầu và mong muốn chia sẻ tri thức 
Nếu các bạn muốn trao đổi và chia sẻ các giá trị tốt đẹp, hãy truy cập vào:
Facebook: https://www.facebook.com/groups/htnc.vn
Fanpage: https://www.facebook.com/htnc.vn/

Giới thiệu về Trường Đại học Công nghiệp Việt Hung

Trường Đại học công nghiệp Việt - Hung (tên tiếng Anh: Viet - Hung Industrial University, viết tắt VIU) là trường đại học công lập trực thuộc Bộ Công thương, chịu sự quản lý của Bộ Giáo dục và đào tạo. Trường nhận được sự quan tâm đặc biệt của cả nhà nước Việt Nam và Chính phủ Hungary....

Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm gì đến website HTNC.VN?

Tìm hiểu về các tài liệu học tập

Tham gia bàn luận sách và mượn sách miễn phí

Đọc và gửi bài viết lên website

Xin các tư vấn, hỗ trợ và hợp tác với website

Tất cả các ý kiến trên

Liên kết